Chcesz skutecznie zabezpieczyć dorobek
Biorąc pod uwagę, że minimalny kapitał założycielski to 100 000 zł, fundacja daje pełne bezpieczeństwo gromadzonym aktywom.
Kancelaria doradcza
—
Independent Finance
Fundacja Rodzinna – Skuteczna Sukcesja i Ochrona Majątku. Kompendium Wiedzy dla Przedsiębiorców
Prowadzenie firmy w Polsce to ciągłe zarządzanie ryzykiem. Jednak największym zagrożeniem dla wieloletniego dorobku często nie jest konkurencja czy Urząd Skarbowy, ale brak planu na to, co stanie się z majątkiem w przyszłości. Fundacja Rodzinna to rozwiązanie, na które polscy przedsiębiorcy czekali od lat. To nie tylko narzędzie prawne, ale przede wszystkim finansowy wehikuł, który pozwala akumulować kapitał i – co kluczowe – korzystać z korzystnego opodatkowania. W tym artykule, jako eksperci Independent Finance, rozkładamy temat Fundacji Rodzinnej na czynniki pierwsze. Omijamy prawniczy żargon, skupiając się na tym, co najważniejsze.
01
Analiza opłacalności
02
Scenariusze wypłat
03
Statut z kancelarią
04
Księgowość po wdrożeniu
01 / Istota fundacji
Co to jest Fundacja Rodzinna i dlaczego powstała?
- Fundacja Rodzinna to podmiot tworzony w celu gromadzenia majątku, zarządzania nim w interesie beneficjentów oraz spełniania świadczeń na ich rzecz. Wprowadzona do polskiego porządku prawnego w maju 2023 roku, stała się odpowiedzią na problem sukcesji pokoleniowej.
- Do tej pory śmierć właściciela często oznaczała paraliż firmy, walki o zachowek i konieczność wyprzedaży majątku. Fundacja Rodzinna działa jak „skarbiec” – majątek do niej wniesiony staje się własnością fundacji, co całkowicie zmienia zasady gry.
- Najważniejsze cele Fundacji Rodzinnej:
- 1. Ochrona majątku przed wierzycielami osobistymi fundatora (z wyłączeniem skargi Pauliańskiej).
- 2. Zapobieganie rozdrobnieniu udziałów w firmie rodzinnej między skłóconych spadkobierców.
- 3. Efektywna redystrybucja zysków do członków rodziny (beneficjentów) na preferencyjnych warunkach podatkowych i zasadach statutowych.
02 / Dla kogo
Dla kogo jest Fundacja Rodzinna? (Nie tylko dla miliarderów)
Panuje mylne przekonanie, że to rozwiązanie tylko dla najbogatszych z listy Forbes. To mit. W praktyce Independent Finance rekomendujemy rozważenie tego kroku każdemu przedsiębiorcy, który:
Chcesz ustalić warunki dla dzieci z wyprzedzeniem
Zabezpieczasz rodzinę finansowo, ale bez dawania „wędki i ryby” od razu (np. wypłaty z fundacji uzależnione od ukończenia studiów lub wieku).
Planujesz reinwestować zyski z firmy
Korzystasz z efektu odroczenia opodatkowania przy zdywersyfikowanym portfelu (nieruchomości, akcje, udziały w spółkach z o.o.).
Ekspert ds. Struktur Prawnych Independent Finance
03 / Wskazówka eksperta
Mirosław
Połoszczański
Wskazówka Eksperta: Fundacja Rodzinna nie jest dla Ciebie, jeśli planujesz „wyciągać” z niej pieniądze na bieżącą konsumpcję w krótkim terminie. To narzędzie do budowania kapitału długoterminowego.
Zanim powołasz fundację, przeanalizujemy czy jej utrzymanie i struktura aktywów przełoży się na realny zysk i ochronę sukcesyjną dla Twojej rodziny.
Fundacja RodzinnaSukcesja majątkowaOchrona aktywów
04 / System podatkowy
Podatki w Fundacji Rodzinnej – Kiedy płacimy 15%?
To sekcja, która interesuje inwestorów najbardziej. Aspekt podatkowy jest jednym z najsilniejszych atutów tego rozwiązania, pod warunkiem, że jest mądrze wdrożony.
Zwolnienie z podatku dochodowego
Fundacja Rodzinna nie płaci CIT od dywidend ze spółek, zysków ze sprzedaży udziałów/akcji oraz najmu nieruchomości. 100% kapitału pracuje na dalszy rozwój (efekt procentu składanego).
Podatek przy wypłacie świadczeń
Podatek pojawia się dopiero w momencie wypłaty pieniędzy z Fundacji do Beneficjentów. Wtedy Fundacja płaci 15% CIT.
Grupa Zero (Najbliższa rodzina)
Najbliższa rodzina fundatora płaci 0% PIT przy odbiorze świadczeń. Efektywne opodatkowanie wynosi więc tylko 15% (płacone przez fundację).
Dalsza rodzina
Osoby zaliczane do I i II grupy podatkowej (nie wchodzące do grupy zerowej) płacą 10% PIT.
Osoby niespokrewnione
Osoby niespokrewnione otrzymujące świadczenie z fundacji płacą 15% PIT.
Podatek od ukrytych zysków
Prywatne korzystanie z aktywów bez odpłatności rynkowej grozi 15% podatkiem sankcyjnym. Odpłatne użytkowanie na zasadach rynkowych chroni przed podatkiem.
05 / Proces wdrożenia
Jak założyć Fundację Rodzinną? Proces krok po kroku
Stworzenie statutu i zatwierdzenie u notariusza
Statut to najważniejszy dokument. Określa zasady działania, cel, beneficjentów, zasady wypłat a przede wszystkim sukcesję. Dobrze napisany statut ogranicza konflikty rodzinne. Po ustaleniu treści należy go zatwierdzić u notariusza w formie aktu notarialnego wraz z aktem założycielskim.
Wniesienie majątku (Fundusz Założycielski)
Minimum 100 000 PLN. Może to być gotówka, ale też udziały, akcje czy nieruchomości. Może być wniesiony w późniejszym terminie, jak zostanie otwarte np. konto bankowe.
Rejestracja w rejestrze fundacji rodzinnych
Prowadzonym przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim (jedyny sąd w Polsce obsługujący te sprawy). Niestety nie jest to zautomatyzowany proces i czas oczekiwania wynosi kilka miesięcy.
Działalność fundacji rodzinnej w organizacji
Fundacja rodzinna nie musi czekać na oficjalną rejestrację, aby móc aktywnie działać. Jeśli po notariuszu uzyska numery NIP/REGON, złoży wniosek o rejestrację oraz założy konto bankowe – może aktywnie prowadzić działalność.
06 / Zachowek i Zasady
Fundacja Rodzinna a Zachowek oraz Dozwolona działalność gospodarcza
W tradycyjnym spadkobraniu pominięci spadkobiercy mogą żądać zachowku, co często rujnuje firmy. Fundacja rodzinna to rewolucja w prawie spadkowym, ale wymaga przestrzegania dozwolonego katalogu działalności:
Wyłączenie z zachowku
Majątek wniesiony do fundacji po upływie 10 lat od jej założenia nie wlicza się do masy spadkowej przy obliczaniu zachowku.
Zaliczanie na poczet zachowku
Wypłaty, które beneficjenci otrzymali z fundacji, zalicza się na poczet ich zachowku.
Elastyczne zrzeczenie się
Możliwość zrzeczenia się zachowku jest elastyczna. Daje fundatorowi realną władzę bez ryzyka paraliżu firmy przez spadkobierców.
Co wolno Fundacji?
Najem i dzierżawa nieruchomości, zbywanie mienia, przystępowanie do spółek i funduszy, nabywanie akcji oraz pożyczki dla spółek powiązanych.
Karny podatek od niedozwolonej działalności
Wyjście poza ustawowy katalog (np. handel, produkcja, usługi hotelarskie) skutkuje karnym podatkiem CIT w wysokości 25%.
Zarządzanie ryzykiem
Każdą planowaną transakcję weryfikujemy z ekspertem przed jej wykonaniem, aby uniknąć karnego CIT.
07 / Podsumowanie
Wady i Zalety Fundacji Rodzinnej – Podsumowanie
Abyś mógł podjąć świadomą decyzję, przygotowaliśmy zestawienie plusów i minusów:
Zalety
Brak podatku od zysków kapitałowych (reinwestycja 100% środków).
Zalety
Ochrona przed wierzycielami (po 10/15 latach pełna protekcja).
Zalety
Elastyczność w sukcesji (Ty ustalasz zasady, a nie Kodeks Cywilny).
Zalety
Tylko 15% podatku przy wypłacie dla najbliższej rodziny.
Wady i Ryzyka
Droższa obsługa (pełna księgowość, audyt co 4 lata).
Wady i Ryzyka
„Zamrożenie” majątku – trudniej go wycofać niż ze spółki z o.o.
Wady i Ryzyka
Ryzyko zmian prawnych (instytucja jest nowa w Polsce).
Wady i Ryzyka
Podatek od ukrytych zysków wymaga ostrożności w wydatkach.
08 / FAQ
Najczęściej zadawane pytania o Fundację Rodzinną
Czy Fundacja Rodzinna płaci VAT?
Fundacja jest podatnikiem VAT na zasadach ogólnych. Jeśli prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną VAT (np. najem komercyjny), może odliczać VAT. Jednak sama działalność statutowa (wypłata świadczeń) nie podlega VAT.
Czy można wnieść do fundacji nieruchomość obciążoną hipoteką?
Tak, jest to możliwe, ale wymaga analizy umowy kredytowej i zgody banku. Wniesienie takiej nieruchomości nie zwalnia fundatora z długu, chyba że bank wyrazi zgodę na przejęcie długu przez fundację.
Ile kosztuje utrzymanie Fundacji Rodzinnej?
Należy liczyć się z kosztami księgowości (wyższymi niż przy JDG), corocznym sprawozdaniem finansowym oraz audytem (obowiązkowym co 4 lata). To rozwiązanie dla majątków generujących przepływy pieniężne.
Czy ZUS dotyczy Fundacji Rodzinnej?
Fundator i beneficjenci nie płacą składek ZUS od świadczeń otrzymywanych z fundacji. Jednak fundacja nie jest sposobem na unikanie ZUS od pracy zarobkowej (np. jeśli beneficjent jest zatrudniony w fundacji na umowę o pracę, ZUS obowiązuje).
Pierwszy krok nic nie kosztuje